Η απόφαση του ΣτΕ

Η απόφαση 1038/2024 του Συμβουλίου της Επικρατείας αναδεικνύει τη σημασία της μετατροπής των ημερών ασφάλισης σε έτη και μήνες, καθώς από τον συγκεκριμένο υπολογισμό μπορεί να εξαρτάται η συμπλήρωση της απαιτούμενης 35ετίας και, κατ’ επέκταση, ο χρόνος θεμελίωσης του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αναγνώριση και ο συνυπολογισμός του χρόνου ασφάλισης δεν αποτελούν μια απλή αριθμητική διαδικασία, καθώς ο τρόπος υπολογισμού μπορεί να επηρεάσει την πλήρωση των συνταξιοδοτικών προϋποθέσεων.

Σύμφωνα με το ζήτημα που εξετάστηκε στην απόφαση, όταν η σύνταξη απονέμεται από τον πρώην Οργανισμό Ασφάλισης Ελευθέρων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ), ο χρόνος ασφάλισης στο ΝΑΤ ανάγεται σε 360 ημέρες ανά έτος και 30 ημέρες ανά μήνα. Ο κανόνας αυτός βρίσκεται στο επίκεντρο της υπόθεσης ασφαλισμένου, ο οποίος είχε χρόνο ασφάλισης σε τρεις διαφορετικούς φορείς.

Η υπόθεση αφορά ασφαλισμένο με διαδοχική ασφάλιση στο πρώην ΤΕΒΕ, στο ΙΚΑ και στο ΝΑΤ, ο οποίος διεκδίκησε σύνταξη γήρατος από τον πρώην ΟΑΕΕ.

Η απάντηση είχε άμεση σχέση με τη συμπλήρωση της 35ετίας. Ειδικότερα, έπρεπε να διευκρινιστεί εάν ο ασφαλισμένος είχε συμπληρώσει τα απαιτούμενα 35 έτη ήδη κατά την πρώτη αίτηση συνταξιοδότησης, το 2009, ή εάν η προϋπόθεση αυτή καλύφθηκε μόλις κατά τη δεύτερη αίτηση, το 2010.

Η διαφορά του ενός έτους καθιστούσε καθοριστική την ακριβή αποτίμηση του ασφαλιστικού χρόνου. Εάν ο απαιτούμενος χρόνος είχε συμπληρωθεί νωρίτερα, θα έπρεπε να εξεταστεί η συνταξιοδοτική υπόθεση με βάση τα δεδομένα που ίσχυαν κατά τον αντίστοιχο χρόνο και τις εφαρμοστέες διατάξεις.

Ο ασφαλιστικός χρόνος στο ΝΑΤ

Ο υπολογισμός του χρόνου ασφάλισης στο ΝΑΤ αποτελεί σημαντικό στοιχείο στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, καθώς οι ημέρες ασφάλισης πρέπει να μετατραπούν σε έτη και μήνες για να προστεθούν στον χρόνο που έχει πραγματοποιηθεί σε άλλους ασφαλιστικούς φορείς.

Στην υπόθεση που εξετάστηκε, οι 2.363 ημέρες ασφάλισης στο ΝΑΤ έπρεπε να υπολογιστούν με βάση τις 360 ημέρες για κάθε έτος και τις 30 ημέρες για κάθε μήνα, όταν αρμόδιος για την απονομή της σύνταξης είναι ο πρώην ΟΑΕΕ.

Με βάση αυτή τη μέθοδο, οι ημέρες ασφάλισης μετατρέπονται σε αντίστοιχο χρόνο, ο οποίος μπορεί να συνυπολογιστεί με τον ασφαλιστικό χρόνο στο πρώην ΤΕΒΕ και στο ΙΚΑ. Με τον τρόπο αυτό προσδιορίζεται η συνολική διάρκεια της ασφάλισης και εξετάζεται εάν πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.

Η σημασία του ζητήματος είναι ιδιαίτερη για τους ασφαλισμένους που έχουν αλλάξει επάγγελμα κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου. Η μετάβαση από τη μισθωτή εργασία στην αυτοαπασχόληση ή η απασχόληση στη ναυτική εργασία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα τη συγκέντρωση χρόνου ασφάλισης σε διαφορετικούς φορείς, ο οποίος πρέπει να εξεταστεί σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Στην εξεταζόμενη περίπτωση, η διαφορά μεταξύ των δύο αιτήσεων, το 2009 και το 2010, αναδεικνύει πόσο σημαντικός μπορεί να είναι ο ακριβής προσδιορισμός του ασφαλιστικού χρόνου. Για τον ασφαλισμένο, το βασικό ζητούμενο ήταν να εξακριβωθεί εάν η 35ετία είχε συμπληρωθεί κατά την πρώτη αίτηση ή εάν απαιτούνταν επιπλέον χρόνος μέχρι τη δεύτερη.